شمس الدين حافظ
29
ديوان حافظ با شرح كامل ( منزل به منزل با حافظ ) ( فارسى )
[ شرح ] غزل 2 بيت 1 : صلاح : پاكدامنى ، زهد ، خير و صلاح خراب : مست و از خود بىخود بيت 2 : صومعه : عبادتگاه ، خانقاه ، مسجد خرقه : دلق و لباس درويشان ، جامهاى پشمين جلو بسته كه از پارههاى به هم دوخته ، تهيه مىشده از سر مىپوشيدهاند و از سر به در مىآوردهاند . سالوس : فريب و ريا دير مغان : عبادتگاه زردشتيان بيت 3 : رند : قلندر وارستهاى كه ترك تعلقات دنيوى كرده و صفات ناپسند را از خود دور كرده باشد و تجاهل او از روى زيركى باشد ، آزادانديش ، منكر قيد و صلاح و تقوى است . سماع وعظ : شنيدن نصيحت واعظان رباب : نوعى ساز زهى بيت 4 : چراغ مرده : دل تاريك مدعيان شمع آفتاب : آفتاب به شمع تشبيه شده و منظور ، جمال محبوب است . بيت 5 : كُحل : سرمه ، توتيا ، دارويى كه براى تقويت چشم به كار مىرفته آستان : درگاه ، فنا جناب : آستان بيت 6 : مبين : نبين ، گول مخور سيب زنخدان : برآمدگى كوچك زير چانه غده تيروئيد كه به « سيب آدمك » مشهور است . چاه زنخدان : گودى زير چانه كه به چاه تشبيه شده است . فريب سيب زنخدان را نخور و براى رسيدن به آن شتاب مكن ، زيرا چاه زنخدان در سر راهت است و در آن سقوط مىكنى و نابود مىشوى . ببين كه سيب زنخدان تو چه مىگويد * هزار يوسف مصرى فتاده در چه ماست بيت 7 : بشد : گذشت ياد خوشش باد : يادش به خير كرشمه : ناز و غمزه عتاب : سرزنش و بدخلقى قرار : صبر